Accessibility Options


Skip to Navigation Skip to Content
A Banner Image with Text: Nepal Disability Portal : Datasets, Reports, Medias and Service Directory.

प्रगतिको पथमा अपाङ्ग महासंघ जिल्ला च्याप्टर झापा


झापा पूर्वी तराईको एक जिल्ला हो । यो जिल्ला राजनीतिक, शैक्षिक र आर्थिक हिसावले समुन्नत पनि छ । यस्तो जिल्ला भएपनि अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुको अवस्था भने आशातित सुधार हुन सकेको थिएन ।

जिल्लामा अपाङ्गताको क्षेत्रमा कामगर्ने संस्थाहरु थिए । तर सबैले आफ्नो हिसावले काम गर्थे । कसैको चासो थिएन, चासो हुनेहरु पनि चुप थिए । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु वीच नै एकता थिएन । किनकी आफ्नो अधिकारको वारेमा कसैलाई चेतना थिएन । अझ भन्ने हो भने जिल्लाको विभिन्न गाउँमा बस्ने  कतिपय अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुले यसको वारेमा कुनै सूचना पनि पाएका थिएनन् । अपाङ्गता भएका व्यक्तिको हक अधिकारका वारेमा दुर दराजमा वस्नेहरु कत्ति पनि जानकार थिएनन् । वास्तवमा भन्नु पर्दा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको एकतामाथि प्रश्न थियो ।

यसपछि, जिल्लाका केही अपाङ्गता भएका अगुवा व्यक्तिहरुले एउटै छातामुनि बसेर हिड्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरे । जस अनुसार जिल्ला समन्वय मञ्च गठन भयो । तर आर्थिक अवस्थाको कारणले मञ्च संचालन गर्न कठिनाई भयो । त्यसबेला जिल्ला च्याप्टरको गठन पनि भएको थिएन ।

समन्वय मञ्चका लागि सहयोगीको रुपमा तत्कालिन जिल्ला विकास समितिभन्दा अरुकोही पनि थिएनन् । जिल्ला विकास समितिबाट प्राप्त सहयोगले अभियान सञ्चालनका लागि पर्याप्त थिएन । त्यसकारण यसको भविष्य पनि अन्योलमा नै थियो । अब के गर्ने भनेर सोच्दा सोच्दै राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघका तत्कालिन महासचिव श्री सञ्जय वान्तवासँग कुराकानी भयो । झापा जिल्लामा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको सामाजिक समायोजन नामक परियोजना सञ्चालन भयो । यसपछि महासंघसँगको सहयोग र उत्प्रेरणामा वि.स. २०६६ सालमा जिल्ला च्याप्टरको स्थापना भयो ।

यसको स्थापना पश्चात नियमित बैठक र अपाङ्गताका सवालमा छलफल हुन थाल्यो । यसै गरी बार्षिक साधारण सभा सम्पन्न हुन थाल्यो । यसले गर्दा जिल्ला भरि छरिएर रहेका अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुको सूचना वाहिर आउन थाल्यो । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको समस्याको समाधानको लागि पहल हुन थाल्यो । अपाङ्गता भएका व्यक्तिले पनि आफ्नो अधिकार पाउन सकिने रहेछ भन्ने कुरा बुझ्न थाले । जसका कारण जिल्लाभित्र रहेका  सबै अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु सलबलाउन थाले । सचेत हुन थाले  । च्याप्टरले सबैसँग समन्वय गर्न सजिलो होस भन्ने उद्देश्यले  एउटा कोठा भाडामा लिएर काम सुरु गर्यो । यसबाट समन्वय गर्न झन् मद्दत्त पुग्यो । सो कुरा जिल्ला च्याप्टरका तत्कालिन अध्यक्ष श्री खगेन्द्र भट्टराई बताउनु हुन्छ ।

अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको सामाजिक समायोजन दोश्रो चरणको परियोजना सन् २०१३ वाट शुरु भयो ।  जस अन्तरगत १० गाविसमा १० वटा स्वावलम्वन समुह गठन गर्नुपर्ने योजना थियो । तर जिल्ला च्याप्टरको सक्रियतामा अन्य सरोकारवाला निकायहरुसंग समन्वय गरी २५ गाविसमा २५ वटा स्वावलम्वन समुह गठन भयो । अपाङ्गता अधिकारको वारेमा गाउँ गाउँमा आवाज उठाउन थालियो । स्वाबलम्वन समुहका सदस्यहरुलाई विभिन्न तालिमहरु प्रदान गरे लगत्तै उनिहरुको आत्मनिर्भरता बढ्दै गयो । स्थानीय श्रोत परिचालन गरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु एकातिर आत्मनिर्भर वन्दै गए भने अर्कोतिर उनिहरुको आय आर्जन पनि वढ्दै गयो । यसले परिवार र समाजले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई हेर्ने दृष्टिकोण वद्लिन थाल्यो । यसैसँगै सन् २०१५ देखि एन.एल.आर. र करुणा फाउन्डेसनको समन्वयमा ४ वटा  गाविसमा अपाङ्गता भएको व्यक्तिको हेरचाहका लागि उत्प्रेरणा परियोजना संचालन भयो । । संस्थाले पहिले भाडामा लिदै आएको दुइकोठे फ्ल्याटवाट फराकिलो कम्पाउन्ड भएको  ४ वटा कोठा भएको प्ल्याट भाडामा लिएर कार्यालय संचालन गर्न थाल्यो ।  अन्य आवश्यक मानव श्रोतको पनि व्यवस्था भयो । गाउँ गाउँमा गएर काम गर्न सजिलो बनायो । यसका साथै जिल्ला भरी नै अपाङ्गताका भएका व्यक्तिहरुको विकासे क्रियाकलापमा सक्रियता सहभागिता बढ्न थालेको छ । स्थानीय निकायमा राम्रो प्रभाव पनि परिरहेको कुरा जिल्ला च्याप्टरका अध्यक्ष श्री सचिन निरौला वताउनुहुन्छ ।

जिल्लाका पदाधिकारीले सरोकारवाला निकायहरु, अपाङ्गतासम्बन्धी काम गर्ने संस्थाहरुसंग समन्वय गर्दै  अपाङ्गता परिचयपत्र वितरणमा सहजिकरण भइरहेकोछ । हाल स्थानीय तहको पुनरसंरचना भएपश्चात झापा जिल्लामा १५ वटा स्थानिय तह बनेको छ । उक्त स्थानिय तह मध्ये ६ वटा स्थानिय तहमा गाउपालिका तथा नगरपालिकास्तरिय स्वावलम्वन समुह गठन गरिसकिएको छ । यी सबै समुह मार्फत अपाङ्गता भएको व्यक्तिको अधिकारको लागि स्थानीय स्तरमा वकालत गरिरहेको छ । यी कार्यले जिल्लामा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको अधिकार सुनिश्चित मात्र नभएर समुदायले गर्ने सम्मान पनि पाइरहेका छन् । अझै गर्न त धेरै बाँकी छ । हाम्रो उपस्थिति सबै ठाउँमा सबैसमक्ष चाहेको मात्रामा पुग्न सकेको छैन । श्रोतको कमी छ । जिल्ला भरिका सबै अपाङ्गता भएको व्यक्तिको अधिकार सुनिश्चित गर्न हामी सबै जना लागि परिरहेको कुरा जिल्ला च्याप्टरका अपाङ्गता अभियानकर्ता पिताम्बर घिमिरे बताउनुहुन्छ ।

(यो लेख महासँघको असल अभ्यास पुस्तकमा छापिएका लेखहरू मध्य एउटा हो। यस प्रकाशनका अन्य लेखहरू पढ्न यहाँ जानुहोस्।)

The pictures, news articles and other materials published in this website is property of NFDN. These materials can't be used in any other media of any form without our prior written or verbal permission. Please contact us for permissions to use them. In any case, proper credit/reference must be given to such articles and pictures whenever it is used in any medium. Read Our Terms of Use.
We have tried our best to make this website and its contents accessible to people with all abilities. If, for some reasons, any part of this website is not accessible to you, then please write an email to us at webmaster@nfdn.org.np and we will try help you.

web
stats
times since January, 2015.