The National Federation of the Disabled – Nepal (NFDN), in collaboration with eSewa Ltd., is conducting a survey to better understand the financial needs, opportunities, and challenges faced by persons with disabilities in accessing loans and financial services.

We request all persons with disabilities across Nepal to participate in this survey, especially those who:

• Are currently self-employed or running a business
• Are engaged in income-generating activities
• Are interested in starting a business in the future

Your responses will help develop more accessible, inclusive, and disability-friendly financial products and services.

How to participate?

👉 Click the link below and complete the survey form:

🔗 Link of Kobo form in web: https://ee.kobotoolbox.org/x/V1sEa9xJ

⏱️ Estimated completion time: 10–15 minutes

📅 Survey period: 23 June 2026 – 27 June 2026

🔒 Confidentiality: All information collected will be kept confidential and used only for research and programme development purposes.

Your participation matters. Your voice will contribute to creating a more inclusive financial system for persons with disabilities in Nepal.

National Federation of the Disabled – Nepal (NFDN)
📧 info@nfdn.org.np
🌐 NFDN Official Website⁠: nfdn.org.np

हालै सङ्घीय संसदमा सरकारले आ.ब.२०८३/८४ को लागि प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रमा र बजेट माथिको छलफलमा माननीय सांसद श्री रमेश प्रसाईले व्यक्त गर्नुभएको धारणा तथा अभिव्यक्तिलाई आधार बनाई सामाजिक सञ्जालका विभिन्न माध्यममा उहाँको अपाङ्गतालाई लक्षित गरी गरिएका अपमानजनक र बदनियत रुपमा, अवहेलनापूर्ण, अमर्यादित तथा विभेदकारी टिप्पणीहरूप्रति राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ ।

नेपालको संविधानको धारा १६ ले प्रत्येक व्यक्तिलाई सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने हक सुनिश्चित गरेको छ । त्यसैगरी धारा १७ ले विचार तथा अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति गरेको छ भने धारा २४ ले अपाङ्गता लगायत कुनै पनि आधारमा हुने भेदभावलाई निषेध गरेको छ ।

लोकतान्त्रिक परिपाटीमा प्रत्येक नागरिकलाई आफ्नो वैचारिक आस्थाका आधारमा कुनै पनि दल वा व्यक्तिको समर्थन वा विरोध गर्ने पूर्ण अधिकार रहन्छ । संसद् वा सार्वजनिक मञ्चहरूमा व्यक्त गरिएका विचारहरूमाथि फरक मत राख्नु, स्वस्थ आलोचना गर्नु र आफ्ना विमतिहरू प्रकट गर्नु लोकतन्त्रको सुन्दर अभ्यास र सुन्दर गहना हो भन्ने कुरामा महासंघ दृढ विश्वास राख्दछ, तर कसैले व्यक्त गरेको राजनीतिक वा वैचारिक दृष्टिकोणको प्रतिवाद गर्ने बहानामा निजको शारीरिक अवस्था वा अपाङ्गतालाई जोडेर सामाजिक सञ्जालमा हुर्मत लिने, होच्याउने, गिज्याउने र अमर्यादित शब्दहरूको प्रयोग गर्नु अत्यन्तै निन्दनीय र अक्षम्य कार्य हो । संविधान प्रदत्त मौलिक हकको पालना गर्नु प्रत्येक नेपाली नागरिकको दायित्व हो । यो केवल एकजना माननीय सांसदमाथिको व्यक्तिगत प्रहार मात्र नभई सिङ्गो अपाङ्गता भएको समुदायको आत्मसम्मान र मानवीय गरिमामाथि गरिएको निर्मम प्रहार हो ।

संयुक्त राष्ट्रसंघको अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अधिकार सम्बन्धी महासन्धि (UNCRPD) को पक्ष राष्ट्र हो । उक्त महासन्धिको धारा ५ ले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको समानता तथा गैर–भेदभावको अधिकार सुनिश्चित गरेको छ भने धारा ८ ले अपाङ्गताप्रतिको नकारात्मक सोच, पूर्वाग्रह, रूढीवादी धारणा तथा गलत अभ्यास अन्त्य गर्न राज्य र समाजको दायित्व स्पष्ट गरेको छ । त्यस्तै, अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकार सम्बन्धी ऐन, २०७४ ले अपाङ्गताको आधारमा हुने कुनै पनि प्रकारको भेदभावलाई निषेध गरेको छ र अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई अन्य व्यक्तिसरह समान आधारमा सबै अधिकारको उपभोग गर्न पाउने सुनिश्चितता गरेको छ ।

यस सन्दर्भमा सामाजिक सञ्जालमा अपाङ्गतालाई लक्षित गरी गरिएका अमर्यादित तथा अपमानजनक टिप्पणीहरू केवल एक व्यक्तिमाथिको आक्रमण नभई सम्पूर्ण अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सम्मान, मर्यादा र अधिकारमाथिको प्रहार भएको राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालको ठहर छ । तसर्थ, अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रताको नाममा कसैको अपाङ्गतालाई लिएर गरिने यस्ता अमर्यादित र अवान्छित टिप्पणीहरू सामाजिक सञ्जालबाट तत्काल हटाउन र डिजिटल सञ्चार माध्यमहरूलाई मर्यादित बनाउन महासंघ सम्बन्धित सबैमा हार्दिक अपिल गर्दछ । साथै, सामाजिक सञ्जालमा यस्ता घृणास्पद अभिव्यक्ति फैलाउने र गैर कानुनी कार्य गर्ने व्यक्तिहरूलाई तत्काल कानुनी कठघरामा ल्याई कडा कारबाही गर्न राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल गृह मन्त्रालय र सम्बन्धित सरोकारवाला निकायहरूसँग जोडदार माग गर्दछ ।

यदि हामीले समयमै यस्ता अवान्छित, अराजक र अमर्यादित गतिविधिहरू विरुद्ध कडा कदम नचाल्ने हो भने यसले आगामी दिनमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सामाजिक समावेशीकरण, राजनीतिक सहभागिता र सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने अधिकारमा गम्भीर अवरोध सिर्जना गर्ने र समाजमा गलत प्रवृत्तिलाई प्रश्रय दिने महासंघको ठहर छ । अपाङ्गता मैत्री, मर्यादित र सभ्य समाज निर्माणका लागि सबैमा हार्दिक आह्वान गर्दछौँ ।

…………

कुमार रेग्मी

महासचिव

मिति: २०८३ साल असार ५ गते

१. पृष्ठभूमि र उद्देश्य

राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपाल (NFDN) ले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि विभिन्न कार्यक्रमगत तथा संस्थागत आवश्यकताहरू पूरा गर्न पूर्वयोग्यता प्राप्त व्यक्तिगत परामर्शदाता, परामर्शदाता फर्म, सेवा प्रदायक, होटल तथा वस्तु आपूर्तिकर्ता/विक्रेताहरूको मौजुदा सूची (Roster) अद्यावधिक गर्न लागेको छ ।

यस अभिरुचि अभिव्यक्ति (EOI) को मुख्य उद्देश्य योग्य, अनुभवी र भरपर्दो विज्ञ एवं आपूर्तिकर्ताहरूको पहिचान गरी सूचीकृत गर्नु हो । महासङ्घको संगठनात्मक आवश्यकता र खरिद योजनाका आधारमा तालिम, अनुसन्धान, कानुनी सहायता, भौतिक तथा डिजिटल पहुँचयुक्तता लेखापरीक्षण (Accessibility Audit), प्राविधिक सहयोग र वस्तु तथा सेवा खरिद लगायतका विशिष्ट कार्यभारहरू सिर्जना हुँदा यसरी सूचीकृत फर्म वा व्यक्तिहरूलाई नियमानुसार आवश्यक परेको समयमा आवद्ध वा आमन्त्रित गरिनेछ ।

२. कार्यको वर्गीकरण तथा दायरा (Categories and Scope of Work)

आवेदकहरूले आफ्नो योग्यता, दक्षता र कार्यक्षेत्र अनुसार निम्न मध्ये कुनै एक वा एकभन्दा बढी श्रेणीका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् । आवेदन पेश गर्दा आफूले काम गर्न चाहेको श्रेणी स्पष्ट रूपमा चयन गर्नुपर्नेछ ।

क) सेवा तथा परामर्श सम्बन्धी श्रेणीहरू (Categories for Services)

ख) मालसामान आपूर्ति सम्बन्धी श्रेणीहरू (Categories for Goods Delivery)

३. न्यूनतम योग्यता र मापदण्ड (Minimum Eligibility Criteria)

४. आवश्यक आवेदन कागजातहरू (Required Documents)

इच्छुक आवेदकहरूले आफ्नो वर्गीकरण अनुसार निम्न बमोजिमका कागजातहरू डिजिटल प्रतिलिपि (Scan Copy) गरी अनलाइन फारममा अपलोड गर्नुपर्नेछ:

क) व्यक्तिगत परामर्शदाता / विज्ञहरूका लागि:

• आफू आवद्ध हुन चाहेको श्रेणी (Category) स्पष्ट रूपमा खुलाई पेश गरिएको आवेदन पत्र (Cover Letter) ।
• कम्तिमा दुई जना व्यावसायिक सन्दर्भ व्यक्ति (References) को विवरण सहितको अद्यावधिक व्यक्तिगत विवरण (CV) ।
• नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र वा अन्य आधिकारिक परिचयपत्रको प्रतिलिपि ।
• प्यान/भ्याट (PAN/VAT) दर्ता प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि ।
• विगतमा सम्पादन गरेका कार्यहरूको प्रमाण (प्रतिवेदन, तालिम मोड्युल, कार्य सम्पन्न पत्र आदि) ।
• प्रस्तावित दैनिक परामर्श शुल्क दर (नेपाली रुपैयाँमा) ।

ख) परामर्श फर्म / संस्थाहरूका लागि:

• आवेदन दिन चाहेको श्रेणी (Category) स्पष्ट खुलेको कभर पत्र ।
• संस्था/कम्पनीको संक्षिप्त विवरण (Company Profile) ।
• फर्म वा कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्र तथा नवीकरणको प्रतिलिपि ।
• प्यान/भ्याट (PAN/VAT) दर्ता प्रमाणपत्र ।
• आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ को कर फरर्छ्यौट प्रमाणपत्र ।
• यस्तै प्रकृतिका अघिल्लो असाइनमेन्टहरू सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको प्रमाण ।
• संस्थामा आबद्ध मुख्य विज्ञहरूको सूची र CV ।
• कम्तिमा दुई वटा संगठनात्मक वा व्यावसायिक सन्दर्भ पत्रहरू (References) ।
• प्रस्तावित दैनिक वा कार्यभारमा आधारित (Assignment-based) दर रेट विवरण ।

ग) आपूर्तिकर्ता / विक्रेताहरूका लागि:

• आवेदन दिन चाहेको समूह वा लट नम्बर (Lot/Category) स्पष्ट खुलेको कभर पत्र ।
• कम्पनी वा फर्मको प्रोफाइल (Company Profile) ।
• व्यवसाय दर्ता तथा नवीकरण प्रमाणपत्र ।
• प्यान/भ्याट (PAN/VAT) दर्ता प्रमाणपत्र ।
• अद्यावधिक गरिएको कर फरर्छ्यौट प्रमाणपत्र ।
• नियमित आपूर्ति गरिने वस्तुहरूको क्याटलग, मूल्य सूची, वा नमूना दरभाउ (Sample Quotation) ।
• सामान वा सेवा आपूर्तिको पूर्व अनुभव खुल्ने कागजात वा पत्रहरू ।
• कम्तिमा दुई वटा ग्राहक सन्दर्भहरू (Client References) ।

५. मूल्याङ्कन र रोस्टर सूचीकरण प्रक्रिया (Evaluation & Roster Inclusion)

प्राप्त आवेदनहरूलाई निम्न मापदण्डका आधारमा पुनरावलोकन तथा मूल्याङ्कन गरी योग्य ठहरिएका आवेदकहरूलाई मात्र रोस्टरमा समावेश गरिनेछ:

• शैक्षिक योग्यता, प्राविधिक विज्ञता र कार्यअनुभवको सान्दर्भिकता ।
• अपाङ्गता समावेशीकरण, पहुँचयुक्तता, GEDSI, र अधिकारमुखी दृष्टिकोण सम्बन्धी व्यावहारिक बुझाइ ।
• विगतका कार्यभार वा सामान आपूर्तिको गुणस्तर र विश्वसनीयता ।
• प्रस्तावित लागत/मूल्यको औचित्य र बजार अनुकूलता ।
• कर, कानुन र प्रचलित ऐन नियमहरूको पालना (Compliance) ।
• संस्थागत क्षमता र गैर-भेदभावपूर्ण कार्यशैलीप्रतिको प्रतिबद्धता ।

महत्वपूर्ण नोट:

• कुनै पनि आवेदन बिना कारण स्वीकृत वा अस्वीकृत गर्ने पूर्ण अधिकार राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपाल (NFDN) मा सुरक्षित रहनेछ ।
• रोस्टर (सूची) मा समावेश हुनुले मात्र महासङ्घबाट कार्यदेश वा खरिद सम्झौता पाउने सुनिश्चितता वा कानुनी दायित्व सिर्जना गर्दैन ।
• भविष्यमा हुने व्यवसायिक साझेदारी महासङ्घको खरिद नीति, दातृ निकायको सर्त, र बजेट/स्रोतको उपलब्धताको अधीनमा रहनेछ ।

६. संरक्षण, समावेशीकरण र नैतिक प्रतिबद्धता (Safeguarding & Inclusion)

सूचीकृत सबै रोस्टर सदस्यहरूले राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपालको संरक्षण (Safeguarding), पहुँचयुक्तता, गोपनीयता, लैङ्गिक समानता, अपाङ्गता समावेशीकरण, गैर-भेदभाव, यौन शोषण, दुर्व्यवहार तथा हिंसा रोकथाम (PSEA) र स्वार्थको द्वन्द्व (Conflict of Interest) सम्बन्धी नीति एवं आचारसंहिताको पूर्ण पालना गर्नुपर्नेछ ।

महासङ्घले अपाङ्गता भएका व्यक्ति, ओपीडी विशेषज्ञ र आर्थिक-सामाजिक रूपमा निम्न प्रतिनिधित्व भएका सीमान्तकृत समूहबाट आवेदन दिन विशेष प्रोत्साहन गर्दछ ।

७. आवेदन पेश गर्ने प्रक्रिया (Application Submission Procedure)

कृपया पेश गर्न आवश्यक पर्ने कागजातहरु (अनुसुची १.१ – आपूर्तिकर्ताको लागि सूचीदर्ता फारम, अनुसुची १.२ – परामर्शदाताको लागि सूचीदर्ता फारम र अनुसुची २ – आपूर्तिकर्ता र परामर्शदाताको आचारसंहिता) तल दिइएको लिंकबाट डाउनलोड गरी भरेर आधिकारिक हस्ताक्षर तथा संस्थाको छाप लगाई पेश गर्नुहोला । Link: All required forms for suppliers registration

इच्छुक व्यक्ति, फर्म, संस्था वा विक्रेताहरूले महासङ्घले तोकेको अनलाइन गुगल फारम भर्नु पर्नेछ । फारममा मागिएका सम्पूर्ण विवरणहरू भरेर र आवश्यक कागजातहरू संलग्न गरी तोकिएको समयभित्र बुझाउनु पर्नेछ ।

अनलाइन आवेदन फारम लिङ्क (Google Form): https://forms.gle/h5cKUhv85ZfuwnUs6

८. थप जानकारी वा स्पष्टीकरणका लागि सम्पर्क

यस सूचना सम्बन्धी कुनै पनि जिज्ञासा वा थप स्पष्टीकरण आवश्यक परेमा आवेदकहरूले राष्ट्रिय अपाङ्ग महासङ्घ नेपाल (NFDN) को संघीय कार्यालय वा सम्बन्धित प्रदेश कार्यालयहरूमा कार्यालय समयभित्र सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ ।

Assignment Details

Position: Researcher and Data Analyst
Duration: 5 working days
Work Type: Short-term consultancy
Application Deadline: Within 3 days from the date of notice (Extended for 3 days more)

Scope of Work

The selected consultant will be responsible for:

• Reviewing existing Kobo survey data provided by NFDN
• Cleaning, organizing and analyzing the data
• Preparing key findings, tables and summaries
• Drafting a concise analytical report as per the guide/template provided by NFDN
• Coordinating with the NFDN team for feedback and finalization

Required Qualification

• Minimum Bachelor’s degree in social science, statistics, public health, development studies, disability studies, education, or related field
• Experience in data analysis and report writing
• Knowledge of Kobo, Excel, SPSS, Power BI or other data analysis tools will be an advantage
• Understanding of disability inclusion and rights-based approaches will be preferred

Application Process

Interested applicants are requested to submit their CV and short expression of interest to:

Email: Compliance: compliance@nfdn.org.np

CC: dei@nfdn.org.np

Only shortlisted applicants will be contacted.

Nepali Version.

Bhrikutimandap, Kathmandu, Nepal

National Federation of the Disabled Nepal (NFDN) invites qualified and experienced individuals to submit an Expression of Interest (EOI) for the position of Facilitator/Consultant on Inclusive Education and Universal Design for Learning (UDL).

Scope of Work

The selected facilitator/consultant will:

* Conduct orientation and training on Inclusive Education and UDL

* Develop simple and accessible training materials

* Facilitate interactive learning sessions for teachers, schools, organisations, or stakeholders

* Support disability-inclusive teaching practices

* Promote participation of children with diverse disabilities in education

Required Qualifications

* Experience in Inclusive Education, disability inclusion, or UDL

* Good facilitation and communication skills

* Understanding of disability rights and inclusive practices

* Experience working with persons with disabilities and schools is preferred

* Ability to prepare simple and practical training materials

Duration

As per the assignment/project requirement.

Documents Required

Interested applicants should submit:

* Updated CV

* Short cover letter/expression of interest

* Relevant experience or sample work (if available)

* Expected consultancy/facilitation rate (optional)

Submission Deadline

Please submit your EOI by 30 May, 2026.

Submission Email to: procurement@nfdn.org.np

CC:  finance@nfdn.org.np   dei@nfdn.org.np

Note: Only shortlisted applicants will be contacted.

Assignment to be started from June 1^st, 2026. The selection process will take place virtually.

Based in Surkhet is highly preferred.

The organisation has the right to postponed cancel as per organization rule and policies.

National Federation of the Disabled Nepal (NFDN)

“Promoting Rights, Inclusion, and Equal Participation”.

The session was facilitated by Mr. Manoj Gohiwar, Head of Programme at NFDN, using an interactive, reflective and deconstructive approach. Through this approach, the session encouraged participants to critically reflect on how disability is often created not only by individual impairment, but also by barriers in systems, attitudes, infrastructure, communication, policies, budgets and institutional practices.

The orientation covered key concepts and practical approaches related to disability models, Disability Creation Process, human rights-based development, reasonable accommodation, accessibility, inclusive budgeting, procurement, monitoring, staffing, communication, safeguarding and partnership with Organizations of Persons with Disabilities. The session emphasized that persons with disabilities are rights-holders, leaders, staff, partners, community members and beneficiaries, and that inclusive development requires deliberate design, budget, access, participation and accountability.

Following the interactive session delivered by Mr. Gohiwar, Ms. Jalasa, Senior Project Coordinator, summarized the key learning points and reinforced the importance of mainstreaming disability inclusion throughout the programme cycle, including analysis, design, budgeting, implementation, monitoring, evaluation and learning.

The key message of the session was:
Disability inclusion is not an add-on; it is a core quality standard for every programme.

NFDN appreciated the active participation of Plan International Nepal’s federal and provincial staff and looks forward to continued collaboration for strengthening disability-inclusive policies, programmes, operations and institutional systems.

संघीय कार्यालय, काठमाडौं

राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपालको मिति २०८३/०१/२६ गते बसेको संघीय कार्य समितिको बैठकको निर्णय बमोजिम सुदूरपश्चिम प्रदेश अधिवेशन आगामी २०८३ जेठ २१ र २२ गते हुन गइरहेको व्यहोरा सबैमा जानकारी गराइन्छ। सो अधिवेशनका लागि आबद्ध संस्थाहरूको नवीकरण र पुनः आबद्धताका लागि निम्न प्रक्रिया पूरा गर्नका लागि आग्रह गर्दछौं।

सम्बन्धित संस्थाहरूका लागि विशेष जानकारी

• नवीकरण र आबद्धता: मिति २०८३ जेठ १ गतेदेखि २०८३ जेठ ५ गतेसम्म।
• अन्तिम नामावली प्रकाशन: मिति २०८३ जेठ ६ गते।
• आबद्ध संस्थाहरूले मिति २०८३ जेठ ६ गते कार्यालय समयभित्रै प्रतिनिधि पठाउनु हुन र सोको जानकारी महासंघको संघीय कार्यालयमा गराउनुहुन अनुरोध छ ।

राष्ट्रिय अपांग महासंघ नेपालको १०औँ महाधिवेशन सफल सम्पन्नता, विधिसम्मत वैधता तथा सुरक्षा निकायको प्रशंसनीय भूमिकाबारे राष्ट्रिय अपांग महासंघ नेपालले, नेपालको अपाङ्गता अधिकार आन्दोलनलाई सुदृढ, संस्थागत र परिणाममुखी बनाउन विगतदेखि नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । यही २०८२ साल चैत्र २७ र २८ गते सम्पन्न महासंघको १०औँ महाधिवेशन सफलतापूर्वक सम्पन्न भएसँगै महासंघ नयाँ जिम्मेवारी, नयाँ आशा र थप सशक्त प्रतिबद्धताका साथ अगाडि बढेको जानकारी गराउन चाहन्छ । संघीय संरचना अनुरूप विकसित हुँदै गएको वर्तमान राष्ट्रिय सन्दर्भमा, देशभर अपाङ्गता अधिकार आन्दोलनलाई अझ प्रभावकारी, समावेशी र सशक्त बनाउने महत्वपूर्ण जिम्मेवारी महासंघको काँधमा आएको छ ।

महासंघ, प्राप्त उपलब्धिहरूलाई संस्थागत गर्दै संयुक्त राष्ट्रसंघीय अपाङ्गता अधिकारसम्बन्धी महासन्धि (CRPD) को प्रभावकारी कार्यान्वयन, प्रदेशस्तरीय सञ्जालको सुदृढीकरण, नेपालको संविधानले प्रत्याभूत गरेको अपाङ्गता समावेशीकरणलाई व्यवहारिक यथार्थमा रूपान्तरण, तथा सुशासन, पारदर्शिता, जवाफदेहिता र सहभागिताको सिद्धान्त अनुरूप मानव अधिकारको पूर्ण प्रत्याभूति सुनिश्चित गर्न प्रतिबद्ध रहेको छ । साथै, कानुनको पालना गर्दै, नियामक सरकारी निकायहरू विशेषतः जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट जारी निर्देशनहरूको सम्मानपूर्वक कार्यान्वयन गरी राष्ट्रिय उद्देश्य परिपूर्ति गर्न महासंघ समर्पित रहेको स्पष्ट गर्दछ । महासंघको १०औँ महाधिवेशन आयोजना तथा सञ्चालनको सन्दर्भमा सम्बन्धित निकायका निर्देशनअनुसार आवश्यक कानुनी, प्रशासनिक तथा प्रक्रियागत तयारीहरू पूरा गरिएको थियो । यसबीच महाधिवेशन रोक्न माग गर्दै केही व्यक्तिहरूद्वारा उच्च अदालत पाटनमा उजुरी दायर गरिएको भए पनि उच्च अदालत पाटनबाट महाधिवेशन रोक्ने किसिमको निशेधात्मक आदेश जारी नभएको अवस्थाले महाधिवेशनको सञ्चालनमा कुनै कानुनी अवरोध नरहेको स्थिति स्पष्ट भएको थियो । यस्तो अवस्थामा पनि केही अराजक तत्वहरूले हुलहुज्जत, अभद्र व्यवहार, डरधम्की तथा कार्यक्रम बिथोल्ने उद्देश्यसहित अवाञ्छित गतिविधि गरेको कुरा महासंघको फोटो र भिडिओबाट पुष्टि हुन्छ ।

यद्यपि, रुपन्देही जिल्लास्थित सुरक्षा निकायको सहयोग, उच्च सतर्कता, संयम, धैर्यता र सुझबुझपूर्ण हस्तक्षेपका कारण महाधिवेशन सफलतापूर्वक सम्पन्न हुन सक्यो । यसले देशका विभिन्न जिल्लाबाट सहभागी हुन आएका करिब ८०० जना अपाङ्गता भएका नेतृत्वतहका प्रतिनिधि तथा सदस्यहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुका साथै नेपालमा अपाङ्गता अधिकार आन्दोलनलाई थप सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको महासंघको ठहर छ । महासंघ यस अवसरमा विशेष रूपमा उल्लेख गर्न चाहन्छ कि, महाधिवेशन अवधिभर देखिएको सुरक्षा चुनौतीलाई न्यूनिकरण गर्न सुरक्षा निकायले निर्वाह गरेको भूमिका अत्यन्त प्रशंसनीय रह्यो । महाअधिवेशन कार्यतालिका अनुसार, महाधिवेशन दुई दिन सञ्चालन हुने गरी पहिलो दिन बन्दसत्र र दोस्रो दिन निर्वाचन कार्यक्रम तय गरिएको थियो ।

देशभरबाट सदस्यहरू बुटवलमा उपस्थित भइसकेको अवस्थामा, केही व्यक्तिहरूको सानो समूहले कार्यक्रम बिथोल्ने, अवरोध सिर्जना गर्ने र समग्र वातावरण अस्थिर बनाउने प्रयास गर्न सक्ने पूर्वसूचना महासंघलाई प्राप्त भएको थियो । सोही कारण महासंघले पूर्वसम्पर्कका माध्यमबाट नेपाल प्रहरीका संगठन प्रमुख, जिल्लाका प्रहरी प्रमुख तथा स्थानीय सुरक्षा निकायलाई प्रत्यक्ष जानकारी गराउँदै आवश्यक सुरक्षा माग गरेको थियो । महाधिवेशनको पहिलो दिन बन्दसत्र सञ्चालन भइरहेका बेला उक्त समूहद्वारा होहल्ला, अवरोध तथा मञ्चतर्फ अस्वाभाविक रूपमा अगाडि बढ्ने प्रयास गरिएको समेत फोटो भिडिओमा देखिएको छ । मञ्चमा रहेका व्यक्तिहरूको सुरक्षा जोखिमलाई ध्यानमा राखी सुरक्षाकर्मीहरूले मञ्चअगाडि उभिएर अवरोध नियन्त्रण गरेका थिए । स्थिति तनावपूर्ण बन्दै गए पनि सुरक्षाकर्मीहरूले उच्च संयम अपनाउँदै, एक लाइनको सुरक्षात्मक संरचना बनाएर, थप क्षति हुन नदिने प्रयास गरेका थिए । कार्यक्रम बिथोल्ने नियतले बारम्बार अवरोध, धक्कामुक्का, सुरक्षाकर्मीमाथि बल प्रयोग तथा तनाव सिर्जना गरिए पनि सुरक्षाकर्मीहरूले आफ्नो जिम्मेवारीबाट विचलित नभई स्थिति नियन्त्रणमा राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए । पछि हलको ढोकाको सिसा फुटाउने र भागदौडको अवस्था सिर्जना गर्ने प्रयास भएपछि, सुरक्षा व्यवस्थापनका लागि संलग्न व्यक्तिहरूलाई कार्यक्रमस्थलबाट हटाई आवश्यक नियन्त्रणमा लिइएको थियो । यस घटनासँग सम्बन्धित भनी विभिन्न अनलाइन माध्यममा प्रकाशित केही समाचार तथा भिडियो सामग्रीहरू त्यस दिनका विभिन्न अंशहरू जोडेर सम्पादित रूपमा सार्वजनिक गरिएको देखिएको हुँदा महासंघको ध्यानाकर्षण भएको छ ।

 महासंघको धारणा अनुसार, ती सामग्रीहरूलाई पूर्ण सन्दर्भविनै प्रचारमा ल्याई प्रहरी संगठनमाथि “अशोभनीय शैली” को आरोप लगाउने र सुरक्षाकर्मीको भूमिकालाई बदनाम गर्ने प्रयास गरिएको छ । महासंघ यस्ता आंशिक, सम्पादित र सन्दर्भविहीन सामग्रीप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँदै घटनाको समग्रता, सुरक्षा जोखिमको प्रकृति तथा विधिसम्मत नियन्त्रण प्रक्रियालाई हेरेर मात्र निष्कर्षमा पुग्न सबै पक्षसँग अनुरोध गर्दछौं । मिति २०८२/१२/२८ गते, अर्थात् निर्वाचन कार्यक्रम सम्पन्न हुने दिन, सोही समूहद्वारा अवरोधलाई अझ तीव्र बनाउने, लोकतान्त्रिक पद्धति र संगठनात्मक प्रक्रियाप्रति असम्मान जनाउने, तथा कार्यक्रम बिथोल्न निरन्तर जबरजस्ती गर्ने गतिविधि भएको कुरा स्पष्ट छ । निर्वाचन समितितर्फ सहायक सामग्री, मुत्र भरेर पानिको बोतल प्रहार गर्ने, कार्यक्रमस्थलको मर्यादा र अनुशासनविपरीत व्यवहार गर्ने, तथा सुरक्षा घेरालाई कमजोर बनाउने उद्देश्यले गतिविधि दोहोर्याइए पनि प्रहरीले निरन्तर कर्डन गरी निर्वाचन प्रक्रियालाई सुरक्षा दिइरहेको थियो । त्यसक्रममा खटिएका सुरक्षाकर्मीमाथि बैशाखी लगायतका सामग्री प्रयोग गरी आक्रमण गर्ने, शिल्डमा क्षति पुर्‍याउने, महिला प्रहरीसमेतमाथि दुर्व्यवहार गर्ने र प्रहरीकै लाठी खोसेर प्रहार गर्ने जस्ता गम्भीर र निन्दनीय कार्य भएको भिडिओमा देखिन्छ ।

 त्यसपछि स्थिति थप बिग्रन नदिन उपद्रव मच्चाउने समूहका मुख्य व्यक्तिलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो । महासंघको जानकारी अनुसार, नियन्त्रणमा लिइएका व्यक्तिसमेतलाई प्रहरीले सीसीटीभी निगरानीमा राखी आवश्यक सावधानी अपनाएको, स्वास्थ्य परीक्षण गराएको, र सम्बन्धित आफन्तको जिम्मा लगाउने प्रक्रिया पूरा गरेको थियो । यसबाट सुरक्षाकर्मीहरूले केवल नियन्त्रणात्मक भूमिका मात्र नभई कानुनी प्रक्रिया, मानवीय संवेदनशीलता तथा जिम्मेवार कार्यशैली पनि अपनाएको स्पष्ट हुन्छ ।

 राष्ट्रिय अपांग महासंघ नेपाल स्पष्ट रूपमा भन्न चाहन्छ कि, यसको १०औँ महाधिवेशन वैधानिक, आधिकारिक र संगठनात्मक प्रक्रियाअनुरूप सम्पन्न भएको हो । न्यायिक निकायबाट रोक नलागेको अवस्थामा कार्यक्रम बिथोल्ने, हुलहुज्जत गर्ने, डरधम्की दिने, हिंसात्मक वा अव्यवस्थित दबाब सिर्जना गर्ने कार्य कुनै पनि लोकतान्त्रिक संगठनात्मक मूल्य, कानुनी शासन र संस्थागत मर्यादासँग मेल खाने कुरा होइन । यस्ता गतिविधि केवल महासंघको महाधिवेशनविरुद्ध मात्र नभई, विधि, संस्था, प्रतिनिधिमूलक अभ्यास र अपाङ्गता अधिकार आन्दोलनकै मूल भावनाविरुद्ध लक्षित प्रयासका रूपमा हेरिनुपर्दछ । त्यसैले, महासंघ यस्को १०औँ महाधिवेशन सफलतापूर्वक सम्पन्न गराउन सहयोग पुर्‍याउने अपाङ्गता भएका व्यक्तीहरुको देशव्यापी सदस्य संस्थाहरु, नेपाल प्रहरी, जिल्ला प्रशासन, स्थानीय सुरक्षा निकाय, निर्वाचन प्रक्रियामा संलग्न सबै समिति, प्रतिनिधिहरू, स्वयंसेवकहरू तथा धैर्यता र अनुशासनका साथ सहभागी सम्पूर्ण सदस्यहरू प्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछ ।

विशेषतः, जटिल र तनावपूर्ण परिस्थितिमा समेत कानुनको पालना, सार्वजनिक सुरक्षा, संगठनात्मक मर्यादा र सहभागीहरूको सुरक्षालाई केन्द्रमा राखी कार्य गर्ने सुरक्षा निकायको भूमिका प्रशंसनीय, व्यावसायिक र मनोबलवर्द्धक रहेको महासंघ जोडदार रूपमा उल्लेख गर्दछ। अन्त्यमा, राष्ट्रिय अपांग महासंघ नेपाल सबै सरोकारवालालाई विधिको शासन, संस्थागत प्रक्रिया, लोकतान्त्रिक अभ्यास र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको गरिमा, अधिकार र प्रतिनिधित्वको सम्मान गर्न आग्रह गर्दछ । महासंघ आगामी दिनमा थप एकता, जिम्मेवारी, पारदर्शिता र समन्वयका साथ अपाङ्गता अधिकार आन्दोलनलाई राष्ट्रिय रूपमा अझ सुदृढ, विश्वसनीय र प्रभावकारी बनाउन निरन्तर अग्रसर रहने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दछ ।

हाल विभिन्न सञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जालमा महासंघको १० ‌औं महाधिवेशनको विषयलाई लिएर नकारात्मक र भ्रामक रुपमा फैलाइएको विषय प्रति गम्भिर ध्यानाकर्षण भएको छ । सो सम्बन्धमा यस महासंघको अनुशासन आयोगले गरेको स्थलगत संक्षिप्त अध्ययन प्रतिवेदन विवरण निम्नानुसार रहेको व्यहोरा जानकारी गराउन चाहन्छौं ।

मिति २०८२/१२/२७ गते को घटना सम्बन्धमा

राष्ट्रिय अपांग महासंघ नेपालको महाधिवेशनमा भएको घटना सम्बन्धमा विभिन्न अनलाईनमा प्रकाशित समाचारहरु त्यस दिन भएका थुप्रै भिडियो क्लिप्सहरु जोडिएर बनाईएको भिडियोहरु हुन् ।

महाधिवेशनमा नेपालको विभिन्न जिल्लाहरुबाट सदस्यहरु बुटवलमा जम्मा भएका थिए । महाधिवेशन २ दिनसम्म सन्चालन हुने तय भएको थियो । पहिलो दिन बन्द सत्र र दोश्रो दिन निर्वाचन हुने भन्ने तय भएको थियो । सोही बमोजिम महासंघले तयारी पनि गरेको थियो । सोही तयारी गर्दै गर्दा हामीलाई एउटा जानकारी के पनि थियो भने यस महाधिवेशनलाई भांड्न खोज्ने ८/१० जनाको केही समुह पनि छन् र सम्पूर्ण वातावरण बिगार्ने र उपद्रव पनि गर्ने भन्ने थियो र सोही बमोजिम यस महासंघको तर्फबाट हामीले नेपाल प्रहरीका संगठन प्रमुखलाई पनि अवगत गराएका थियौं र जिल्लाका प्रहरी प्रमुख र स्थानीय प्रहरी प्रमुखलाई समेत प्रत्यक्ष भेटी अवगत गराई सुरक्षाको माग पनि गरेका थियौं । महाधिवेशनको पहिलो दिनमै त्यही ८/१० जनाको समुहले बन्द सत्रमा होहल्ला शुरु गरे ।

 मन्चमा बसिरहेका व्यक्तिहरुलाई मन्चमै आई आक्रमण गर्ने प्रयास गरेका थिए तर प्रहरी कर्मचारीहरुले त्यस कार्यलाई मन्चको अगाडी खडा भई मन्चमा आउन नदिने गरि छेके । तर पनि त्यो समुह बारम्बार मन्चमै आई मन्चमा बसिरहेका व्यक्तिहरुलाई क्षति पुर्याउन खोजेका थिए । सो कार्य बारम्बार गरिरहे र सुरक्षाकर्मीलाई धक्का दिने, मुक्काले हिर्काउने, आफुले प्रयोग गरेका ह्विलचेयरले खुट्टामै चोट पुर्याउने, आफुसंग भएको बैशाखीले सुरक्षाकर्मीको खुट्टामा हान्ने बारम्बार गरिरहे तर पनि सुरक्षाकर्मीले त्यस कार्यलाई रोक्ने-छेक्ने प्रयास गरे । सुरक्षाकर्मीले एक लाईनको formation बनाई अगाडी बढ्न दिएनन्न् । उक्त समुहले हरथोग प्रयास गरी आक्रमण गर्ने र सम्पूर्ण महाधिवेशनको गतिविधिलाई बिथोल्ने प्रयास गरेरहे । बारम्बारको प्रयास पछि पनि असफल भए पश्चात महासंघका गण्डकी प्रदेश अध्यक्ष हेम गुरूङ सहितको टोलीले हलको ढोकाको सिसा फुटाई भागदौड् मच्चाए । त्यस्ता कार्यमा संलग्नलाई तुरुन्त यस कार्यक्रम स्थलबाट हटाउनु पर्यो भने पश्चात प्रहरीले पक्राउ गरी आफ्नो कार्यालयमा लगेको हो । सोही घटनाको केही दृश्य सम्पादित गरी “अशोभनीय शैली” भनी प्रहरी संगठनलाई आक्षेप लगाई बदनाम गर्ने प्रयास गरिएको छ । महाधिवेशन सफल पार्न खटिएका बहिरा अपाङ्गता भएका स्वयम् सेवक माथि मुक्का प्रहार गर्नुको साथै बैशाखी प्रहार गरी आँखाको बायाँ भाग रक्ताम्य बनाउने कार्य समेत गरेको कुरा जानकारी गराउँदछौं ।

मिति २०८२/१२/२८ गते को घटना सम्बन्धमा

यस दिन महासंघको निर्वाचन गरी नयां कार्यसमिती बनाउने तर यस कार्यलाई विरोध गर्दै आएका सोही समुहले विरोधको पराकाष्ठा नाघे, आफ्नो नग्नता प्रदर्शन गरे । हरेक प्रयास गर्दा समेत लोकतान्त्रीक पद्धतीलाई समेत नमानी महाधिवेशन भांड्ने काममै तल्लीन रहे, जबरजस्ती गरिरहे । गेटमै योनांग देखाई पिसाब नै फेरे । निर्वाचन समिति तर्फ पानीको जार, पानीको बोत्तल र कुर्सी फाले । यति गर्दा समेत प्रहरीले कर्डन गरी कार्यक्रममा सुरक्षा दिई नै रह्यो । तर महाधिवेशनमा खटिएका प्रहरीलाई बैशाखीले पिट्न शुरु गरे, सुरक्षाकर्मीको शिल्ड फुटाले, महिला प्रहरी लगायत अन्य प्रहरीलाई समेत निज प्रहरीकै लाठी खोसेर पिटे । यस्ता निच र निर्लज्ज कार्य गरे पश्चात उपद्रव मच्चाउने समुह मध्येका मुल व्यक्तिलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको हो । नियन्त्रणमा लिए पश्चात पछि पनि निज व्यक्तिलाई सिसिटिभी कै निगरानीमा प्रहरीले राखेको हो र निजको आफन्तलाई समेत बुझाउंदा डक्टरबाट शारिरीक स्वास्थ्य चेकजांज गराई सम्बन्धित व्यक्तिको चिनजानकै जिम्मा लगाएको हो ।

            यसरी कर्तव्यनिष्ठा रुपमा सुरक्षा कार्यमा खटिने शुरक्षा कर्मी प्रति नकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्ने अपाङ्गता भएकै आधारमा सहानुभूति देखाई अनावश्यक सुरक्षा कर्मीको बनोबल गिराउने प्रयास गर्ने र महासंघको शाख प्रति आँच आउने गरी समाचार सम्प्रेषण नगर्न/नगराउन अनुरोध गर्दछौं । राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल स्वयम् अधिकारमा काम गर्ने संस्था भएको र आन्तरिक प्रजातान्त्रिक विषयलाई अनावश्यक विवादमा नल्याउन अनुरोध गर्दछौं । साथै यस्तो विषयमा मानव अधिकार आयोग, नेपाल सरकार र मानव अधिकारको क्षेत्रमा कार्य गर्ने संघ संस्थाका प्रतिनिधिहरुलाई सुरक्षाकर्मी र महासंघको विषयमा स्पष्ट हुन आवश्यक महसुश गरेमा महासंघमा सम्पर्क गर्न समेत सादर अनुरोध गर्दछौं ।

………….                                                                                                      …………….

कुमार रेग्मी                                                                                                         अश्वीन लम्साल

महासचिव                                                                                                                सचिव