अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्बोधन गर्नका लागी सही शब्दावली (Correct terminologies to address Persons with Disabilities)

आम मानिसहरूले जानेर वा नजानीकनै अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्बोधन गर्न अमर्यादीत र गलत शब्दावलीहरूको प्रयोग गरेर उनीहरूको मनोवलमा ठेस पुर्याउने काम गरीरहेका हुन्छन्। यस्ता शब्दहरू अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको व्यक्तिगत तथा पेशागत विकासको लागी बाधक बनिरहेका हुन्छन्। त्यसैले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्बोधन गर्दा सधै मर्यादीत शब्दावलीहरूको प्रयोग गर्न हुन हामी हार्दिक अनुरोध गर्दछौँँ। पाठकहरूको सहजताका लागी हामीले बिभिन्न खालका अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्बोधन गर्दा प्रयोग गर्नहुने र नहुने शब्दावलीहरूलाई समेटेर यो सामाग्री तयार गरेका छौँ। कृपया नेपलाी वा अँग्रेजीमा यस्ता शब्दावलीहरू हेर्नलाई निम्न लिङ्कहरूमा क्लिक गर्नुहोला।

While addressing people with disabilities, knowingly or unknowingly, many of us use undignified and incorrect terminologies. These words will play a negative impact on both the personal and professional development of people with disabilities. Thus, we request all to use dignified and correct terminologies while addressing people with disabilities. To make it easier for our readers, we have compiled both the incorrect terminologies and the dignified words that should be used while addressing people with different kind of disabilities. Please click the link below to view these terminologies in both Nepali and English.

अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई सम्बोधन गर्दा प्रयोग गर्नुपर्ने मर्यादीत र सही शब्दावली

गलत (अमर्यादीत)	सहि (मर्यादीत)
अपांग, असामान्य, विशेष क्षमता भएका, फरक क्षमता भएका	अपांगता भएका व्यक्ति
सामान्य, स्वस्थ	अपांगता नभएका व्यक्ति
लुलो, कुँजो, खोरोन्ड़ो, वामपुड्के, डुडो, लङ्गडो, बाउन्नबीर, खुडें	शारीरिक अपांगता भएका व्यक्ति
कानो, अन्धो	दृष्टिविहीन, दृश्यविहिन, न्यून दृष्टियुक्त
बहिरो, वक्क लाटो	बहिरा व्यक्ति, सुस्त-श्रवण
लठेब्रो, गोज्यान्ग्रो, सुस्तमनस्थिति	बौद्धिक अपांगता भएका व्यक्ति
लाटो, हकला	भकभके, स्वर बोलाई सम्बन्धि अपांगता भएका व्यक्ति
पागल, बौलाह	मनोसमाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्ति
अन्धो-लाटो	श्रवण-दृष्टिबिहिन

Dignified and Correct Terminologies to address Persons with Disabilities

Incorrect (Indignified)	Correct (Dignified)
Handicapped, Disabled, Abnormal, Differently Abled	Persons with Disabilities, People with Disability
Normal Person, Healthy Person	Person without Disability
Crippled, Lame	Person with Physical Disability
Blind	Person who is blind, Visually Impaired Person
Deaf, Mute	Person who is deaf, Person with Hearing Impairments
Dumb, Mute, Tounge tied	Person who is unable to speak
Wheelchair bound	Person using a wheelchair
Mentally Retarded, Retarded, Slow, Idiot	Person with Intellectual Disabilities
Crazy, Insane, Psycho, Mentally ill	Person with Psychosocial Disabilities