सार्वजनिक संरचनामा भौतिक पहुँचको व्यवस्था (Provisions for Physical Access in Public InfrastructureS)

(राष्ट्रिय भवन आचारसंहितामा उल्लेखित व्यवस्था)

सुविधा :

अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको स्वतन्त्र आवागमन र उपयोगलाई सहज तुल्याउन सार्वजनिक भौतिक संरचनाहरू लगायत सञ्चार तथा सूचना सेवाहरु सबै अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि मैत्रीपूर्ण र पहुँचयुक्त बनाउनुपर्ने प्रावधान छ । भौतिक संरचनाहरु कस्तो बनाउनुपर्ने, त्यसको मापदण्ड के हुने भन्ने बारेमा नेपाल सरकारले छुट्टै निर्देशिका निर्माण गरि लागू गरेको छ ।

सुविधाका हकदार :

नेपाल सरकारद्वारा गरिएको अपाङ्गताको परिभाषा तथा वर्गीकरणमा समेटिने खास गरेर शारीरिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू ।

सुविधा प्रदान गर्ने ठाउँ/निकाय :

भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालयअन्तर्गत सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभाग, सडक विभाग, नीजि क्षेत्रका निर्माण कम्पनीहरु, प्रत्येक मन्त्रालयका भौतिक निर्माण सम्बन्धी काम गर्ने निकायहरु र यससँग सम्बद्ध स्थानीय निकाय, नगरपालिका तथा गाउँ विकास समितिका कार्यालयहरू ।

सेवा प्राप्त गर्ने प्रक्रिया

क) सार्वजनिक संरचनाहरूको निर्माण तथा पुनर्निर्माणमा राष्ट्रिय भवन निर्माण आचारसंहिता र मन्त्रीपरिषदले २०६९ सालमा पारित गरि सबै सरोकालवालहरुले मान्नुपर्ने गरि लागू गरेको अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि भौतिक वातावरण तथा सञ्चार सेवामा पहुँच सम्बन्धी निर्देशिका २०६९ को कार्यान्वयन गराउनुपर्ने र यसको अनुगमन गर्नुपर्ने ।
ख) नक्सा अपाङ्गता मैत्री भए/नभएको र सोअनुसार कार्यान्वयन भए/नभएको नगरपालिका र गाविसले अनुगमन गर्ने ।

सुविधा प्राप्त गर्ने आधार

क) नेपाल सरकार मन्त्री परिषदले २०६९ सालमा पास गरि लागू गरेको अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि भौतिक बातावरण तथा सञ्चार सेवामा पहुँच सम्बन्धी निर्देशिका २०६९ मा गरिएका सबै व्यवस्थाहरु ।
ख) नेपाल राष्ट्रिय भवन निर्माण आचारसंहिता, २०६० Nepal National Building Code, NBC 206 : 2003 5.0 : Requirement for the physically disabled
5.1 : At least one primary entrance to a building shall be useable by the physically disabled and be on the level that would provide access to elevators where provided.
5.2 : Access ramps for wheelchairs shall not have gradients in access of
1:12 level platforms shall be provided at max 1800 mm flight. Level platform shall also be provided at tops and changes of direction. The minimum widths of wheelchair accessible ramps shall be 900 mm for apartments and residential use and 1000 mm for all other building types. Handrails are required when the total rise exceeds 600 mm
5.3 : The areas accessible by wheelchair shall have a flush threshold and openings with minimum clear width of 775 mm. If double leaf entrance door are provided the single leaf opening shall meet the above clear width.